Samenwerken in de zorg: inhoud eerst, bekostiging volgt!

Door ontwikkelingen zoals vergrijzing en personeelstekort, maar ook het IZA, wordt er de laatste jaren nadrukkelijk aangestuurd op meer samenwerking. Niet alleen tussen organisaties binnen dezelfde sector, maar ook tussen sectoren (zoals huisartsen met ouderenzorginstellingen en paramedici) en tussen domeinen (bijvoorbeeld de steeds nauwere samenwerking tussen zorg en sociaal domein op het gebied van preventie). Bekostiging kan hierbij een middel zijn, maar is nooit een doel op zich.

In de praktijk is samenwerking vaak in eerste instantie een investering; het kost tijd en geld om ergens aan te beginnen. Bijvoorbeeld aan afstemming tussen partijen, wat niet altijd gedeclareerd kan worden, maar wel nuttig is en op den duur kan leiden tot minder benodigde zorg. Efficiënter organiseren betekent soms ook minder zorg leveren – en dus minder inkomsten ontvangen. Dat maakt samenwerking tussen zorgaanbieders financieel niet altijd aantrekkelijk, terwijl het wel leidt tot passender zorg voor de patiënt. Dat vraagt soms dat organisaties over hun eigen organisatiebelang heen stappen. Zoals Laura in haar stuk over belangen al beschreef, kost dat lef en vraagt het om vertrouwen tussen samenwerkende partijen. Het is belangrijk om daar oog voor te hebben.

Wanneer de huidige bekostiging wordt ervaren als een knelpunt, kunnen alternatieve bekostigingsmodellen uitkomst bieden. De Nederlandse Zorgautoriteit experimenteert hier actief mee, samen met partijen zoals BUNDLE expertisecentrum en zorgaanbieders. Zorgvuldig Advies werkt veel samen met deze partijen. Bijvoorbeeld voor het ontwerpen van een passend bekostigingsmodel en bij de begeleiding van samenwerkende partijen bij de implementatie ervan.

Alleen door samen te werken ontstaat de zorg die geen enkele organisatie in haar eentje kan realiseren. Ga dus vooral samenwerken en ontdek gaandeweg waar je tegenaan loopt! (Gezamenlijke) bekostiging kan volgen indien nodig.